Khi một chỉ số đo lường trở thành mục tiêu hướng tới của mọi chính sách khen thưởng, nó sẽ lập tức không còn là một chỉ số đo lường tốt nữa. Đây là định luật Goodhart, và nó đang diễn ra một cách trầm trọng trong phòng chiến lược CX của nhiều doanh nghiệp. Khi ban lãnh đạo áp chỉ số KPI điểm NPS hay CSAT xuống các phòng ban một cách cơ học mà không đi kèm cơ chế kiểm chứng, một hệ lụy nguy hiểm sẽ xuất hiện: "Bệnh thành tích trong CX". Nhân viên tuyến đầu thay vì tập trung thấu hiểu và xoa dịu nỗi lo của khách hàng, họ bắt đầu tìm mọi cách để thao túng điểm số khảo sát.
Chúng ta không lạ gì hình ảnh các nhân viên tư vấn bán xe, nhân viên tổng đài hay giao dịch viên ngân hàng thiết tha nài nỉ khách hàng: "Anh/chị vui lòng chấm cho em điểm 10 tuyệt đối nhé, vì nếu dưới 9 điểm là em bị trừ lương". Khoảnh khắc lời cầu xin đó cất lên, toàn bộ triết lý nhân văn của trải nghiệm khách hàng đã hoàn toàn sụp đổ. Doanh nghiệp thu về một báo cáo với những điểm số "bọc đường" đẹp đẽ, nhưng doanh thu vẫn sụt giảm, tỷ lệ rời bỏ vẫn tăng cao, và khách hàng vẫn lặng lẽ quay lưng. Điểm số cao lúc này chỉ là một liều thuốc mê xoa dịu sự lo lắng nhất thời của ban điều hành.
Doanh nghiệp thông thái hiểu rằng điểm số tăng trưởng không phải là cái đích cuối cùng; cái đích cuối cùng là giá trị kinh tế thực chất được tạo ra từ sự thay đổi hành vi của khách hàng. Điểm NPS chỉ thực sự có giá trị khi nó đồng biến với tỷ lệ mua lặp lại và tỷ lệ lời giới thiệu tự nhiên (referral volume).
Để triệt tiêu bệnh thành tích, ban lãnh đạo cần thực hiện hai thay đổi căn bản trong quản trị:
Thứ nhất, ngừng sử dụng điểm số thô làm KPI độc lập cho việc thưởng phạt nhân sự, hãy chuyển sang đánh giá chất lượng khép kín vòng lặp phản hồi (Closed-Loop execution rate).
Thứ hai, thiết lập các thuật toán kiểm tra chéo dữ liệu, đặt điểm số trải nghiệm cạnh các chỉ số hành vi thực tế (như tần suất tương tác, giá trị giỏ hàng).
Hãy trả trải nghiệm khách hàng về đúng bản chất nguyên bản của nó: một hành trình phụng sự tận tụy, thấu cảm bằng trái tim và quản trị bằng kỷ cương số liệu, nơi doanh nghiệp đuổi theo sự hạnh phúc thực chất của người dùng, chứ không phải đuổi theo những con số ảo ảnh trên trang giấy báo cáo.